Ήρεμοι άνθρωποι, επιθετικά ψάρια

Τα αγχολυτικά φάρμακα μπορεί να ηρεμούν τους ανθρώπους, αλλά κάνουν τα ψάρια λιγότερο κοινωνικά, πιο επιθετικά, δραστήρια και αχόρταγα. Τα παραπάνω επισημαίνει νέα σουηδική έρευνα, που μελέτησε τις επιπτώσεις στη συμπεριφορά των ψαριών του γλυκού νερού, εξαιτίας των υπολειμμάτων των ηρεμιστικών που καταλήγουν με διάφορους τρόπους στα ποτάμια.

 

Οι μελετητές ερεύνησαν τις επιδράσεις που έχει η ηρεμιστική φαρμακευτική ουσία «oxazepam» στην ευρωπαϊκή πέρκα. Το «oxazepam» ανήκει στην κατηγορία των βενζοδιαζεπινών, την πιο διαδεδομένη κατηγορία ηρεμιστικών φαρμάκων στον κόσμο, και περιέχει ένα πολύ σταθερό χημικό μόριο, το οποίο, μέσω των ούρων του ασθενούς, καταλήγει στο αποχετευτικό σύστημα και από εκεί συχνά διαρρέει στο περιβάλλον. 

 

Η μελέτη έδειξε ότι τα ψάρια, υπό την επίδραση της συγκεκριμένης ουσίας, αποκτούν μια κάπως «νευρωτική» και αφύσικη για τα δεδομένα τους συμπεριφορά, η οποία αντιβαίνει στην ανάγκη τους για επιβίωση. Συγκεκριμένα, είναι περισσότερο τολμηρά και λιγότερο κοινωνικά, απομακρύνονται από την προστασία του κοπαδιού τους και τρώνε με πολύ μεγαλύτερη ταχύτητα. «Οι πέρκες που εκτίθενται στην ουσία «oxazepam», χάνουν το ενδιαφέρον τους για το υπόλοιπο κοπάδι και μερικές μάλιστα μένουν όσο γίνεται πιο μακριά από αυτό», δήλωσε ο επικεφαλής της έρευνας, Τόμας Μπρόντιν, Τμήματος Οικολογίας και Επιστήμης Περιβάλλοντος του πανεπιστημίου Ουμέα. 

 

Όπως επεσήμαναν οι ερευνητές, είναι αναγκαίο να μελετηθεί πιο εξονυχιστικά η επίπτωση των ψυχοφαρμάκων και άλλων φαρμάκων πάνω στα υδάτινα οικοσυστήματα και στις αντίστοιχες τροφικές αλυσίδες. Πρέπει επίσης να επιβεβαιωθεί ότι όντως τα ελεύθερα ψάρια στα ποτάμια εμφανίζουν παρόμοια διαταραχή συμπεριφοράς, εξαιτίας των ηρεμιστικών, με αυτήν που εμφάνισαν τα ψάρια κατά τα πειράματα στις δεξαμενές των επιστημόνων.

 

Προηγούμενες έρευνες σε άγρια ψάρια έχουν δείξει μια παρεμφερή επίπτωση των ορμονικών φαρμάκων που καταλήγουν στο νερό και προκαλούν «εκθήλυνση» των ψαριών.

 

Μία λύση στο πρόβλημα θα ήταν να δημιουργηθούν εξελιγμένες μονάδες επεξεργασίας αποβλήτων, που θα μπορούν να φιλτράρουν τέτοια περιβαλλοντικά επικίνδυνα φάρμακα, όμως σύμφωνα με τους ειδικούς, με βάση τουλάχιστον την τρέχουσα τεχνολογία, είναι απαγορευτικό το κόστος για την αποτελεσματική κατακράτηση των φαρμακευτικών υπολειμμάτων στα εργοστάσια επεξεργασίας αποβλήτων. 

 

Η σουηδική μελέτη δημοσιεύθηκε στο «Science».